Waarom bidirectioneel laden ineens relevant wordt

De afgelopen jaren werd bidirectioneel laden vooral gezien als iets voor de toekomst. Er waren pilots, proefprojecten en veel beloftes, maar voor de meeste huishoudens was het nog niet relevant. Dat verandert nu snel.

Met het einde van de salderingsregeling in zicht, groeiende netcongestie en nieuwe elektrische auto’s die daadwerkelijk bidirectioneel kunnen laden, komt deze technologie ineens in een stroomversnelling terecht. Grote partijen zoals Vattenfall, Hyundai, Kia en Renault investeren volop in Vehicle-to-Grid (V2G) en Vehicle-to-Home (V2H), terwijl ook de politiek kijkt naar stimuleringsmaatregelen voor thuisbatterijen en slim energiegebruik.

Maar wat is bidirectioneel laden precies? En waarom wordt het juist nu interessant voor huishoudens met zonnepanelen?

Wat is bidirectioneel laden?

Bij normaal laden stroomt elektriciteit één kant op:

Elektriciteitsnet → Auto

Bij bidirectioneel laden kan energie beide kanten op bewegen:

Elektriciteitsnet ↔ Auto

Je elektrische auto wordt daarmee veel meer dan alleen een vervoermiddel. De batterij van je auto kan fungeren als energieopslag voor je woning of zelfs helpen om het elektriciteitsnet in balans te houden.

Hierbij worden vaak drie termen gebruikt:

Vehicle-to-Load (V2L)

Je auto functioneert als een groot stopcontact. Handig voor kamperen, gereedschap of noodsituaties.

Vehicle-to-Home (V2H)

Je auto levert stroom aan je woning. Hierdoor kun je opgeslagen zonne-energie ’s avonds gebruiken wanneer de zon niet schijnt.

Vehicle-to-Grid (V2G)

Je auto levert energie terug aan het elektriciteitsnet wanneer daar behoefte aan is. Hiervoor kun je mogelijk een vergoeding ontvangen.

Waarom wordt bidirectioneel laden juist nu interessant?

1. Het einde van de salderingsregeling komt dichterbij

Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Hierdoor wordt het financieel veel aantrekkelijker om zoveel mogelijk zelf opgewekte zonne-energie direct te gebruiken.

Een elektrische auto met een batterij van 50 tot 100 kWh biedt vaak veel meer opslagcapaciteit dan een gemiddelde thuisbatterij van 5 tot 15 kWh.

In plaats van zonne-energie terug te leveren tegen een lage vergoeding, kun je deze opslaan in je auto en later zelf gebruiken.

2. Het stroomnet loopt tegen zijn grenzen aan

Netcongestie is inmiddels een serieus probleem in Nederland. In steeds meer regio’s ontstaan beperkingen voor nieuwe aansluitingen of teruglevering van stroom.

Elektrische auto’s kunnen helpen om pieken op te vangen. Wanneer duizenden auto’s samenwerken als een virtuele energiecentrale ontstaat een enorme hoeveelheid opslagcapaciteit.

Een voorbeeld hiervan is de recente Vattenfall-pilot waarbij Kia EV9’s en Hyundai IONIQ 9’s worden ingezet als flexibele energieopslag voor het elektriciteitsnet. Tijdens piekuren tussen 16:00 en 21:00 uur leveren deze auto’s automatisch stroom terug. Hierdoor helpen ze het elektriciteitsnet te ontlasten.

3. De techniek is eindelijk beschikbaar

Tot voor kort waren er nauwelijks auto’s beschikbaar die bidirectioneel laden ondersteunden.

Dat verandert snel.

Steeds meer fabrikanten brengen modellen op de markt die voorbereid zijn op V2H en V2G, waaronder:

• Kia EV9
• Hyundai IONIQ 9
• Renault 5 E-Tech
• Renault 4 E-Tech
• BMW Neue Klasse-modellen
• Nissan Leaf (één van de pioniers)

Ook laadpaalfabrikanten ontwikkelen steeds meer bidirectionele laadpalen die geschikt zijn voor deze toepassingen.

Een elektrische auto versus een thuisbatterij

Veel mensen vragen zich af of een auto straks een thuisbatterij kan vervangen.

Dat hangt af van je situatie.

Voor huishoudens die hun auto veel thuis hebben staan, kan bidirectioneel laden een interessante aanvulling zijn op een thuisbatterij.

Kun je geld verdienen met bidirectioneel laden?

In theorie wel.

Door energie op te slaan wanneer stroom goedkoop is en terug te leveren tijdens piekuren kun je profiteren van prijsverschillen.

Daarnaast kunnen netbeheerders en energieleveranciers in de toekomst vergoedingen bieden voor flexibiliteit op het net.

Toch is het belangrijk om realistisch te blijven.

De daadwerkelijke opbrengsten hangen af van:

• Je energiecontract
• Het aantal uren dat je auto aangesloten staat
• De batterijcapaciteit
• Marktprijzen voor elektriciteit
• Eventuele vergoedingen vanuit energieleveranciers

Voor de meeste huishoudens zal het grootste voordeel waarschijnlijk liggen in het verhogen van het eigen verbruik van zonne-energie.

Is bidirectioneel laden slecht voor de accu?

Dit is één van de meest gestelde vragen.

Moderne batterijmanagementsystemen zorgen ervoor dat de batterij binnen veilige marges blijft werken. De meeste V2G-systemen gebruiken slechts een deel van de beschikbare capaciteit.

Daarnaast tonen praktijkervaringen aan dat gecontroleerd laden en ontladen vaak minder belastend is dan veel mensen denken.

Toch blijft accudegradatie een aandachtspunt en zullen autofabrikanten hier steeds duidelijkere garanties voor moeten geven.

Wat betekent dit voor jouw woning?

Voor huishoudens met zonnepanelen wordt de combinatie van:

• zonnepanelen
• een thuisbatterij
• een EMS (Energie Management Systeem)
• een elektrische auto

steeds interessanter.

Een slim EMS kan straks bepalen:

• wanneer je auto wordt geladen;
• wanneer energie wordt opgeslagen;
• wanneer energie wordt gebruikt in huis;
• wanneer teruglevering financieel aantrekkelijk is.

Zo ontstaat één geïntegreerd energiesysteem waarin zonnepanelen, thuisbatterij en auto samenwerken.

Conclusie: van vervoermiddel naar energieopslag

Bidirectioneel laden bestaat al jaren, maar verschillende ontwikkelingen zorgen ervoor dat de technologie nu echt relevant wordt.

De afschaffing van de salderingsregeling, groeiende netcongestie, nieuwe V2G-geschikte auto’s en toenemende aandacht vanuit politiek en energieleveranciers zorgen ervoor dat elektrische auto’s steeds meer onderdeel worden van het energiesysteem.

Waar een elektrische auto vroeger vooral een vervoermiddel was, wordt het straks mogelijk ook een thuisbatterij, noodstroomvoorziening en energiebuffer voor het elektriciteitsnet.

Voor veel huishoudens kan bidirectioneel laden daarom één van de meest interessante ontwikkelingen zijn op het gebied van energieopslag in de komende jaren.